Skip to contentBihar board class 9th ईदमहोत्सवः
अभ्यासः (लिखितः)
1. अधोलिखित प्रश्नानामुत्तराणि एकवाक्येन संस्कृतभाषया लिखत-
(क) धर्मप्रधान देश: क:?
(ख) ईदपर्वणि व्रतधारिण: किं कुर्वन्ति?
(ग) नमाजस्थानं किं कथ्यते?
(घ) ईदपर्वणि निर्धना: धनिकाश्च किं कुर्वन्ति?
(ङ) ईदावसरे यत् दानं भवति तम् किं कथ्यते?
उत्तर-(क) भारतवर्षः धर्मप्रधान देश: अस्ति।
(ख) ईदपर्वणि व्रतधारिणः पूर्ण दिनं उपवासं कु्वन्ति।
(ग) नमाजस्थानं ‘ईदगाह’ कथ्यते।
(घ) ईदपर्वणि निर्धना: धनिकाश्च यथाशक्ति दानं कुर्वन्ति।
(ङ) ईदावसरे यत् दानं भवति तम् जकात-फितरा च कथ्यते।
9th ईदमहोत्सवः
2. अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदानि आधारीकृत्य प्रश्निर्माणं कुरुत-
(क) भारतदेशोऽयं धर्मप्रधानः ।
(ख) अस्मिन् देशे बहवः धर्मा: सन्ति।
(ग) महम्मदीयानां सर्वोत्तमः उत्सवः ‘ईद’ इति मन्यते।
(घ) ईदानुष्ठानम् सामूहिकरूपेण पूर्ण क्रियते।
(ङ) ईदपर्व एकस्मिन् वर्षे एक वारम् आयाति।
उत्तर-(क) क: देश: धर्मप्रधानः ?
(ख) कस्मिन् देशे बहवः धर्मा: सन्ति?
(ग) महम्मदीयानां सर्वोत्तम: उत्सवः क: इति मन्यते?
(घ) ईदानुष्ठानम् कीदृशेन पूर्ण क्रियते?
(ङ) किम पर्व एकस्मिन् वर्षे एक वारम् आयाति।
3. संधि-विच्छेदं कुरुत-
(i) देशोऽयम् = देशः + अयम्
(ii) देशेऽस्मिन् = देशे + अस्मिन्
(iii) मुख्योत्सवाः = मुख्य + उत्सवा:
(iv) उत्सवोऽयम्। = उत्सवः + अयम्
(v) अत्याकर्षकम् = अति + आकर्षकम्
(vi) मासावसाने = मास + अवसाने
(vii) अनुष्ठानमिदं = अनुष्ठानम् + इदम्
(vill) नैतादृशम् = न + एतादृशम्
(1x) कर्मणश्च = कर्मणः + च
(x)धनिकाश्च = धनिका: + च
9th ईदमहोत्सवः
4. रेखाङ्गितपदेषु विभक्तिकारणं लिखत–
(क) अत्याकर्षकम् इदम् पर्व अस्ति।
(ख) महम्मदीयाः चन्द्रमसं विलोक्य ‘रोजा’ इति रमजानमासें प्रारभन्ते।
(ग) मासमेकं यावत् इदम् पर्व भवति।
(घ) चिकित्साशास्त्रदृष्ट्या मनसेः वचसः कर्मणश्च शुद्ध्यर्थम् इदम् पर्व मन्यते।
उत्तर-(क) प्रथमा विभक्ति।
(ख) द्वितीया विभक्ति।
(ग) द्वितीया विभक्ति
(घ) तृतीया विभक्ति
9th ईदमहोत्सवः
5. ‘क’ स्तम्भस्य प्रकृति-प्रत्ययां-योगः ‘ख’ स्तम्भे दत्तः / तयोः समुचितमेलनं कुरूत-
क ख
(i)मिल् + क्त्वा (क) बहुधा
(ii)बेहु + धा (ख) तथा
(iii)तत् + थाल् (ग) मिलित्वा
(iv)दृश् + क्त्वा (घ) विलोक्य
(v)वि + लोक् + ल्यप् (ङ) दृष्ट्वा
उत्तराणि- मिल् + क्त्वा – मिलितवा
बहु + धा – बहुधा
तत् + थाल – तथा
दृश् + क्त्वा – दृष्ट्वा
वि + लोक् + ल्प्य – विलोक्य
