Bihar Board Class 10 Mangalam Question Answer (मङ्गलम् पीयूषम् भाग 2)
कक्षा 10th का संस्कृत का प्रथम पाठ मंगलम का क्वेश्चन आंसर दिया गया है जो मैट्रिक बोर्ड परीक्षा के लिए बहुत ही महत्वपूर्ण है तथा आपको इस वेबसाइट पर मंगलम पाठ के सब्जेक्टिव क्वेश्चन आंसर तथा मंगलम पाठ का मॉडल पेपर दिया गया है जिससे कि आप लोग बिहार बोर्ड मैट्रिक परीक्षा की तैयारी कर सकते हैं
अभ्यासः (मौखिकः)
1. एकपदेन उत्तरं वदत –
(क) हिरण्मयेन पात्रेण कस्य मुखम् अपिहितम् ?
उत्तरम्:- सत्यस्य
(ख) सत्यधर्माव प्राप्तये किम् अपावृणु ?
उत्तरम्:- पात्रम्
(ग) ब्रह्मणः मुखं केन आच्छादितमस्ति ?
उत्तरम्:- हिरण्मयेन
(घ) महतो महीयान् कः ?
उत्तरम्:- आत्मनः
(ङ) अणोः अणीयान् कः ?
उत्तरम्:- आत्मनः
(च) पृथिव्यादेः महत्परिमाणयुक्तात् पदार्थात् महत्तरः कः ?
उत्तरम्:- सत्यः
(छ) कीदृशः पुरुषः निजेन्द्रियप्रसादात् आत्मनः महिमानं पश्यति शोकरहितरच भवति ?
उत्तरम्:- अक्रतुः
(ज) किं जयं प्राप्नोति ?
उत्तरम्:- सत्यम्
(झ) किं जयं न प्राप्नोति ?
उत्तरम्:- अनृतम्
(ञ) काः नाम रूपञ्च विहाय समुद्रे अस्तं गच्छन्ति ?
उत्तरम्:- नदी
2 . एतेषाम् यट्यानाम् प्रथम चरणं मौखिकरूपेण पूरयत –
Ans (क) हिरण्मयेन पात्रेण।
(ख) अणोरणीयान् महत्तो महीयान्।
(ग) सत्यमेव जयते मानृतं।
(घ) यथा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रे।
(ङ) वेदाहमेतं पुरूषं महान्तम्।
3. एतेषां पदानाम् अर्थ तदत –
उत्तर:- विद्याधी स्वयं करें।
अभ्यासः (लिखितः)
1. एकपदेन उत्तरं लिखत –
(क) सत्यस्य मुखं केन पात्रेण अपिहितम् अस्ति ?
उत्तरम्:- स्वर्णमयेन
(ख) पूषा करमै सत्यस्य मुखम् अपावृणुयात् ?
उत्तरम् :- सत्यधर्माव
(ग) कः महतो महीयान् अस्ति ?
उत्तरम् :- आत्मनः
(घ) किं जयते ?
उत्तरम् :- सत्यम्
(ङ) देवयानः पन्थाः केन विततः अस्ति ?
उत्तरम् :- सत्येन
(च) नत्यः के विहाय समुद्रे अस्तं गच्छन्ति ?
उत्तरम् :- नामरूपे
(छ) साधकः पुरुर्ष विदित्वा कम् अत्येति ?
उत्तरम् :- मृत्युम्
Mangalam Question Answer
2. अधोलिखितम् उदाहरणम् अनुसृत्य प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत
प्रश्न : सत्यस्य मुखं केन अपिहितम् अस्ति ?
उत्तरम् :- सत्यस्य मुर्ख हिरण्मयेन पात्रेण अपिहितम् अस्ति।
(क) कस्य गुहायाम् अणोः अभीयान् आत्मा निहितः अस्ति ?
उत्तरम् :- जन्तोः गुहायाम अजोः अणीयान् आत्मा निहितः अस्ति।
(ख) विद्वान् कस्मात् विमुक्तो भूत्वा परात्परं पुरुषम् उपैति ?
उत्तरम् :- विद्वान् नामरूपात् विमुक्तो भूत्वा परात्परं पुरूषम् उपैति।
(ঘ) आप्तकामा ऋषयः केन पया सत्यं प्राप्नुवन्ति ?
उत्तरम् :- आप्तकामा ऋषयः सत्येन पथा सत्यं प्राप्नुवन्ति।
(५) विद्वान् कीदृशं पुरुषं चेति ?
उत्तरम् :- वेदाहमेतं-पुरूषं महान्तम् ।
3. सन्धि-विच्छेदं कुरुत
(क) कस्यापिहितम् = कस्य + अपहितम्
(ख) अणोरणीयान् = अणोः + अणीयान्
(ग) जन्तोर्निहितः = जन्तोः + निहितः
(ङ) उपैति = उप + एति
4. प्रकृति-प्रत्ययनिदर्शनं कुरुत –
(क) अपिहितम् = अप +धा (हि) + क्त
(ख) निहितः = नि + धा+क्तः
(ग) विमुक्तः = वि + मुच् + क्तः
(घ) विततः = वि + तन् + क्तः
(ङ) विहाय = वि+हा + ल्यप्
5. समास-विग्रहं कुरुत
(क) अनृतम् = न नृतम् (नञ् तत्पुरुष)
(ख) आदित्यवर्णम् = आदित्यम् वर्णम् (कर्मधारय)
(ग) वीतशोकः = शोकम् रहितः (अव्ययीभाव)
(घ) देवयानः = देवस्य+यानः
(ङ) नान्यः = न अन्यः (नञ् तत्पुरुष)
6. रिक्तस्थानानि पूरयत-
उत्तर- (क) हिरण्मयेन पात्रेण सैत्यस्यापिहितं मुखम्।
(ख) अणोरणीयान् महतो महीयान्।
(ग) सत्यमेव जयते नानृतम्।
(घ) यथा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रे।
(ङ) तमेव विदित्नाति मृत्युमेति।
7. अधोनिर्दिष्टानां पदानां स्ववाक्येषु प्रयोगं कुरुत
उत्तर- (क) सत्यम् = सत्यम् वद।
(ख) सत्यस्य = सत्यस्य परं निधानम्।
(ग) गच्छन्ति = गच्छन्ति समुद्रे नद्यः।
(घ) विमुक्तः = विद्वान् नामरूपाद् विमुक्तः।
(ङ) अन्यः = अन्यः अपि आगच्छति।
matric exam
Mangalam Question Answer