बिहार बोर्ड संस्कृत पत्र-लेखन (2026 से 2014 तक के सभी महत्वपूर्ण पत्र) : Bihar Board Class 10 Sanskrit Letter (2026-2014 Important Letters)

youtube channel
whatsapp group

बिहार बोर्ड संस्कृत पत्र-लेखनम्

   Bihar Board Class 10 Sanskrit Letter

वर्ष 2026 से 2018 तक के सभी पत्र (बिहार बोर्ड संस्कृत पत्र)

[2026AI, 2024AI, 2022AI]
पटना भ्रमण पर चलने के लिए अपने मित्र को एक पत्र संस्कृत में लिखें।
भोजपुरतः
23.02.2024
प्रिय मित्र कमलः
नमोनमः
अत्र कुशलं तत्रापि अस्तु। अहं भ्रमणाय पाटलिपुत्रं गमिष्यामि। मम विचारं यत् त्वमपि यथा सह भ्रमणाय चल। तत्रे गोलगृहं महावीर मंदिरं पतनदेवी, इत्यादयः स्थाने चलिष्यामि। अग्रे रविवारं गमिष्यामि। पत्र प्राप्ते अवश्यं आगमिष्यसि। पुनः नमोनमः।
भवदीयः
गणेशः
[2026AI]
विद्यालय में आयोजित वार्षिकोत्सव का वर्णन करते हुए अपने मित्र को संस्कृत में एक पत्र लिखें।
परीक्षाभवनम्
तिथि 28-03-2026
प्रिय देवांशः।
अद्य तव पत्रं प्राप्तम्। समाचारः अयम् यत् गते सप्ताहे विद्यालयस्य वार्षिकोत्सवः आसीत्। अहं सर्वे च अध्यापकाः व्यस्ताः आसम्। शिक्षानिदेशकः कार्यक्रमस्य मुख्यातिथिः आसीत्। सः अस्माकम् कार्यक्रमम् प्राशंसत्। सः योग्येभ्यः छात्रेभ्यः पारितोषिकानि अयच्छत्। पितृभ्याम् मम प्रणामः निवेदयतु।
भवतः मित्रम्
सौरभः
[2026AII, 2020AI]
निर्धन छात्रकोष से आर्थिक मदद की माँग करते हुए विद्यालय के प्राचार्य को संस्कृत में आवेदन पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
तिथि 21-02-2020
सेवायाम्
    श्रीमान् प्राचार्यमहोदयाः
    डी० के० विद्यालय, पटना
विषयः—निर्धन-छात्रकोषात् आर्थिक सहायतार्थम् पत्र
महाशयाः
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् मम पिता सर्वकारे एकः चतुर्थवर्गीयः कर्मचारी अस्ति। तस्य आयः अति न्यूनः अस्ति येन परिवारस्य निर्वाहः येन-केन प्रकारेण भवति एव। दशमकक्षायाः पुस्तकानि क्रेतुम् असमर्थः अस्मि। अतः निवेदयामि यत् निर्धन-छात्रकोषात् मह्यं पञ्चशतानि रूप्यकाणि दातुम् आज्ञाप्यतु। एतदर्थम् अहं सर्वदा अनुगृहीतः भविष्यामि।
भवतः छात्र,
रमेशः
कक्षा – XB, क्रमांक – 03
[2026AI, 2021AII]
विद्यालय द्वारा आयोजित शैक्षणिक यात्रा पर जाने की अनुमति देने के लिए पिता को एक पत्र संस्कृत में लिखें।
पाटलिपुत्रतः
तिथि : 22-02-2021
परमपूज्यचरणयोः पितृमहाभागाः
सादरं प्रणमामि।
भवतः पत्रं प्राप्तम्। मम प्रथमसत्रीया परीक्षा समाप्ता। परीक्षापत्राणि अति शोभनानि जातानि। यावत् परीक्षापरिणामः न आगच्छति तावत् आगामिमासस्य प्रथमसप्ताहे मम विद्यालयस्य अध्यापकाः अस्मान् शैक्षणिक-भ्रमणाय भुवनेश्वरं नेष्यन्ति। अहम् अपि तैः सह गन्तुम् इच्छामि। एतदर्थम् मया कक्षाध्यापकाय पञ्चशतम् रूप्यकाणि दातव्यानि सन्ति। अतः यदि अनुमतिः स्यात् तर्हि अहमपि गच्छेयम्। ज्ञानवर्धनार्थम् एतत् अतिरिक्तम् अवसरं न पश्यामि। अतः कृपया उपर्युक्तां राशिं प्रेषयित्वा माम् अनुगृहीतं कुर्वन्तु। सर्वेभ्यः मम प्रणामाः निवेदनीयाः।
भवतां प्रिया पुत्री
कनकलना
[2026AI, 2021AII]
पाँच दिनों का रुग्णावकाश प्रदान करने के लिए प्रधानाध्यापक को एक आवेदन पत्र संस्कृत में लिखें।
वाराणसीतः
तिथि 07-01-2021
श्रीमन्तः प्रधानाध्यापकमहोदयाः
    जिला विद्यालय दरभंगा
मान्यवराः,
सविनयं निवेदनं यत् अहं दिनचतुष्टयात् ज्वराक्रान्तोऽस्मि। अतः विद्यालयम् आगत्य पठितुं सर्वथा असमर्थोऽस्मि। एतदर्थम् पञ्चदिनानाम् अवकाशं प्रार्थये। आशासे मदीयं निवेदनं स्वीकृत्य अनुग्रहीष्यन्ति, इति आशासे।
भवतः शिष्यः
रमेशः
[2026AI, 2023AI]
चरित्र-प्रमाण पत्र प्रदान करने के लिए प्रधानाध्यापक को एक आवेदन पत्र संस्कृत में लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमान् प्राचार्यमहोदयः
    राजकीय उच्च विद्यालय पाटलिपुत्रम्
विषय—चरित्र-प्रमाण पत्र प्रदानार्थं आवेदनपत्रम्।
महाशयः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् भवतां विद्यालयस्य अहं दशम कक्षायाः छात्रः अस्मि। अहं प्रथम श्रेण्यां उत्तीर्ण अभवम्। मध्यम् चरित्र-प्रमाणपत्रंस्य आवश्यकतां अस्ति। अतः विनम्रा प्रार्थना अस्ति यत् भवन्तः चरित्र-प्रमाणपत्रं प्रदानं यच्छेयुः उपकारंच कुर्युः।
भवदीयः शिष्यः
ऋषभ कुमारः
दशमी कक्षा, क्रमांक 12
[2026AII]
बोर्ड परीक्षा की तैयारी का वर्णन करते हुए अपने मित्र के पास एक पत्र संस्कृत में लिखें।
प्रिय मित्र सुरेश,
सप्रेम नमस्कारः
अहं कुशलम् अस्मि। आशासे त्वमपि कुशलम् असि। अधुना अस्माकं बोर्ड-परीक्षायाः आरंभा अस्ति। अहं प्रतिदिनं प्रातः काले उत्थाय अध्ययनं करोमि। सर्वेषां विषयाणां पुनरावृत्ति करोमि। विशेषतः संस्कृत, गणितम्, विज्ञानम् च अधिकं पठामि। शिक्षकाः अपि अस्मान् उच्चमरीत्या मार्गदर्शनं कुर्वन्ति। त्वमपि नियमितरूपेण अध्ययनं कुरु। समय सदुपयोगं कुरु। अधिकं न चिन्तय, आत्मविश्वासे परीक्षां लिख। शेष शुभं। मातापितृभ्यां मम प्रणामा निवेदय।
तव प्रियः मित्रम्
समीरः
[2026AII]
सड़क जाम से मुक्ति के लिए यातायात पुलिस अधीक्षक को संस्कृत में आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    यातायात-पुलिस-अधीक्षक महोदयः,
    पटना नगरम्।
विषयः—मार्गेषु जायमानस्य सड़क-जामस्य निवारणार्थम् आवेदनम्।
महोदय,
सविनयं निवेदयामि यत् अस्माकं नगरस्य मुख्येषु मार्गेषु प्रतिदिनं भीषणः सड़क जामः भवति। तस्मात् छात्राः कर्मचारी रोगिणः च समये स्वस्थानं न प्राप्नुवन्ति। वाहनानां दीर्घपङ्क्तयः दृश्यन्ते। अस्य मुख्य कारणानि अव्यवस्थित वाहन स्थितिः अतिक्रमणम्, अनुचित वाहन चालनम् च सन्ति। यदि अधिकाः यातायात पुलिसकर्मचारिण नियुक्ताः भवेयुः तथा च अतिक्रमणं निष्कास्येत् तर्हि एषः दोषः न्यूनः भविष्यति। अतः भवतः कृपया शीघ्रं आवश्यकानि पदानि स्वीक्रियन्ताम्।
धन्यवादः।
भवतः विश्वासी श्यामः
[2026AII]
अपने विद्यालय में मनाये गये ‘बिहार दिवस’ का वर्णन करते हुए मित्र के पास संस्कृत में एक पत्र लिखें।
प्रिय मित्र सुरेश,
सप्रेम नमस्कारः।
गतसप्ताहे अस्माकं विद्यालये बिहार दिवसः अतीव धूमधामेन आचरितः। विद्यालयः ध्वजैः, पुष्पैः, चित्रैः च सुशोभितः आसीत्। कार्यक्रमस्य आरम्भः प्रार्थनया तथा बिहार-गीतस्य गायनेन अभवत्। ततः प्रधानाचार्येण बिहारस्य इतिहासः संस्कृतिः, महापुरुषाणां योगदानं च विषये भाषणं कृतम्। छात्रैः बिहारस्य लोकनृत्यं, लोकगीतं, नाटकं च प्रस्तुतम्। अहम् अपि बिहारस्य गौरवं विषये संस्कृत-भाषणं कृतवान्। सर्वे छात्राः अतीव आनन्दिताः अभवन्। एषः बिहार-दिवसस्य आयोजनः मम कृते अत्यन्तं स्मरणीयः अभवत्।
तव प्रियः मित्रम्
अविनाशः
[2025AI&II, 2024AII, 2018AI]
विद्यालय परित्याग प्रमाण पत्र निर्गत करने हेतु प्रधानाध्यापक को आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमन्तः प्रधानाचार्यः महोदयः
    एस० के० एम० +2 विद्यालयः मोकामा
विषयः—विद्यालय परित्याग प्रमाणपत्रार्थम्
महाशय,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं भवतः विद्यालयस्य दशमकक्षायाः छात्रोऽस्मि। अधुना मम जनकस्य स्थानान्तरणं दिल्ली नगरे सञ्जातम्। सम्प्रति अस्माकं परिवारः तत्रैव स्थास्यति। एतदर्थम् मम विद्यालयस्य परित्याग-प्रमाणपत्रस्य आवश्यकता अत्यावश्यकम् अस्ति। अतः श्रीमन्तः माम् विद्यालय-परित्याग-पत्रं प्रदाय अनुगृह्णन्तु।
भवतः शिष्यः
गणेशः
कक्षा – दशम ‘ब’, अनुक्रमांक – 20
[2025AII, 2018AII]
ग्रीष्मावकाश में आप शैक्षणिक यात्रा पर जा रहे हैं। यात्रा व्यय के लिए 1500 रुपये भेजने के लिए पिताजी को पत्र लिखें।
परमपूज्यचरणाः पितृमहाभागाः
सादरं प्रणमामि।
सविनयं निवेदयामि यत् मम वार्षिक परीक्षा समाप्ता। मम उत्तरपत्राणि शोभनानि अभवन्। अस्मिन् ग्रीष्मावकाशे अहं गृहं न आगमिष्यामि, यतः विद्यालयेन एकस्याः शैक्षणिकयात्रायाः प्रबन्धः कृतः अस्ति। एषा अजन्ता-एलोरागुहानां दर्शनाय आयोजिता अस्ति। यात्रानुमतिपूर्वकं यात्राव्यय हेतुः सार्धसहस्रं रूप्यकाणि प्रेषयन्तु भवन्तः। शेषं सर्वं कुशलम्। कृपया मम जनन्यै अग्रजाय च सादरं प्रणामाः निवेद्याः भवद्भिः।
भवदीयः प्रियपुत्रः
आलोकः
[2025AI, 2024AI, 2019AI]
अपने उत्तम परीक्षा-फल का विवरण देते हुए पिता को संस्कृत में पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
तिथि 10-02-2019
श्रद्धास्पदेषु पितृचरणेषु
सादरं प्रणमामि
भवान् इति ज्ञात्वा अपि प्रसन्नो भविष्यति यत् मम वार्षिकी परीक्षाफलं घोषितम्। अहं विद्यालये सर्वोत्कृष्टः छात्रः घोषितः अस्मि। मम प्राप्ताङ्कः उच्चतमः अस्ति। प्राचार्यः अपि अति प्रसन्नः अस्ति। मम सर्वे मित्राणि अपि वर्धापनानि, प्रकटयन्ति। मम उत्साहः अपि नगाधिराजः इव प्रतीयते। अद्य प्रभृति मम अध्ययनं सम्यक् भवेत् इति आशासे। मातुः चरणयोः मदीयाः प्रणामाः स्युः।
भवतः पुत्रः
रामेश्वरः
देवगृहतः
[2025AI, 2020AI]
जन्म दिवस की बधाई देते हुए अपने भाई को संस्कृत में पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
तिथिः 21-02-2020
प्रिय अनुजः राघव
शुभाशीषः
अत्र कुशलं तत्रास्तु। सर्वप्रथमम् स्वजन्मदिवसस्य वर्धापनं स्वीकरोतु। आनन्ददायकं क्षणमिदम्। अस्मिन् शुभावसरे जीवने नूतनानि सङ्कल्पानि कुर्यात्। तव जन्मदिवससमारोहे अहं तत्र उपस्थितः न अभवम् अतएव क्षम्यताम्। मातृपितृचरणेषु मम प्रणामाः अनुजेभ्यः च आशीर्वादाः।
तव ज्येष्ठभ्राता
सुरेशः
[2025AI, 2018AI, 2020AII]
विद्यालय में वृक्षारोपण कार्यक्रम आयोजन हेतु प्रधानाध्यापक को आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमन्तः प्रधानाचार्याः महोदयाः
    एस०एस० विद्यालयः पाटलिपुत्रम्
विषयः—वृक्षारोपण-कार्यक्रमस्य अनुमतिं प्रदानार्थम्
महाशय,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अस्माकं विद्यालये प्रदूषणस्य जटिला समस्या वर्तते। दूषितः वायुः, दूषितं जलं च अस्माकं नियतिः जाता। अतः अहं एकं वृक्षारोपणं कार्यक्रमम् आरब्धुम् अनुमतिम् इच्छामि। अयं पर्यावरणस्य प्रमुखं अङ्गं वर्तते येन विद्यालये छायाप्रधानाः वृक्षाः सर्वेभ्यः छात्रेभ्यः सुलभाः भवेयुः। अतः श्रीमन्तः वृक्षारोपण-कार्यक्रमस्य अनुमतिं प्रदाय अनुगृह्णन्तु।
भवदीय छात्रः
गणेश
कक्षा – दशम ‘अ’, अनुक्रमांक – 10
[2025AII]
ज्वरपीड़ित होने के कारण तीन दिनों के अवकाश हेतु प्रधानाध्यापक को एक आवेदन पत्र संस्कृत में लिखें।
श्रीमन्तः प्रधानाध्यापकः महोदयः
    राजकीय उच्च विद्यालय पाटलिपुत्रम्।
विषयः—त्रयः दिनानां अवकाशार्थम्।
महोदयः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं ज्वराक्रान्तोऽस्मि। अतः विद्यालयम् आगत्य पठितुं सर्वथा असमर्थोऽस्मि। एतदर्थं त्रयः दिनानां अवकाशं प्रार्थये। आशासे, मदीयं निवेदनं स्वीकृत्य अनुग्रहीष्यन्तीति।
भवदीय शिष्य
कृष्ण
[2025AII]
जीवन में अनुशासन के महत्त्व पर प्रकाश डालते हुए अपनी पुत्री को संस्कृत में पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
तिथि : 20-02-2025
प्रिय पुत्री शालिनी
शुभाशिषः।
अत्र कुशलं तत्रास्तु। अहं कुशलतापूर्वकं निवसामि। जीवने अनुशासनं भवेत्। जीवने नियमानां पालनं अनुशासनं भवति। प्रत्येक पदे अनुशासनं आवश्यकं भवति। अनुशासनं विना किमपि कार्यं सफलं न भवति। छात्रेभ्यः अनुशासनं परमावश्यकम्स्ति। प्रकृतेः जीवनेऽपि अनुशासनं दृश्यते। सूर्यचन्द्रे यथासमयम् उद्येते, अस्न्ते च। जीवने अनुशासनस्य पालने अति आवश्यकं अस्ति।
भवदीय पिता
रमेशचन्द्रः
[2024AII, 2019AI]
अपने परिवार के साथ की गयी यात्रा का वर्णन करते हुए मित्र को संस्कृत में पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
तिथि 10-02-2019
प्रिय मित्र राघव
सप्रेम नमस्ते।
अत्र कुशलं तत्रास्तु। गतमासे अहं सपरिवारोण सह पर्यटनार्थं पाटलिपुत्रनगरं अगच्छम्। नगरमिदम् आनन्दप्रदम् अस्ति। अत्रत्यः अनेके दर्शनीयाः स्थलाः सन्ति। तेषु गोलगृहम्, तारामंडलः, गुरुद्वारम् अति प्रसिद्धाः सन्ति। नगरस्य पालिकादेवी ‘पटनदेवी’ कथ्यते। “गाँधी सेतुः” प्रसिद्धः सेतुः अत्रैव अस्ति। वस्तुतः पाटलिपुत्रस्य सौन्दर्य स्वर्गातुल्यम्। अतः त्वमपि एकवारं परिवारेण सह तत्र गच्छ तस्य च आनन्दं लभस्व इति मम कामना अस्ति।
भवदीयः अभिन्नः मित्रम्
सोमेशः
[2024AII, 2019AI, 2020AII]
अपने बड़े भाई की शादी में भाग लेने हेतु दो दिनों के अवकाश के लिए प्रधानाध्यापक को एक आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमन्तः प्रधानाध्यापकः महोदयः
    डी०के० विद्यालय, मोकामा
विषयः—दिनद्वयस्य अवकाशाय
महाशय,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् मम अग्रजस्य विवाहः निश्चितो जातः। वरयात्रा अस्मिन् मासस्य चतुर्दश दिनाङ्के ‘बक्सर’ इति नगरं गमिष्यति। अतः अहं दिनाङ्कतः 14-10-2021 तः 15-10-2021 पर्यन्तं विद्यालये आगन्तुम् असमर्थः अस्मि। अतः मह्यम् दिनद्वयस्य अवकाशं प्रदाय भवन्तः माम् अनुगृह्णन्तु।
भवतां शिष्यः
रमेशः
[2024AII, 2023AII, 2021AI]
अपनी छोटी बहन के जन्मदिन की बधाई देने के लिए उसको एक पत्र संस्कृत में लिखें।
पाटलिपुत्रात्
तिथि : 19-02-2021
प्रिय भगिनी
सप्रेम शुभाशीषः।
अत्र कुशलं तत्रास्तु। पितुः पत्रं प्राप्तम्। तव जन्मदिवसं आगामी सोमवासरे भविष्यति। प्रतिवर्षमिव पूजायाः कार्यक्रमस्य आयोजनं कुरु। स्वमित्राणि जन्मदिवसे सम्मिलनाय सूचनां देहि। अग्रजानाम् आशीर्वादम् आवश्यकम् अस्ति। मम हार्दिकान् धन्यवादान् आशिषः च स्वीकरोतु। पूज्यपितृव्याय नमः।
भवदीय अग्रजः भ्राता
नरेन्द्रः
[2024AI, 2018AI, 2022AII]
अपने मित्र के विवाह में सम्मिलित होने हेतु दो दिनों के अवकाश के लिए प्रधानाध्यापक को एक आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमन्तः प्रधानाचार्यः महाभागाः
    राजकीय उच्च विद्यालयः पाटलिपुत्रम्।
विषयः—द्वयोः दिवसयोः अवकाशं हेतु
महाशय,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् मम मित्रस्य विवाहः श्वः भविष्यति। अहं विद्यालयम् आगन्तुम् असमर्थः अस्मि। अतः दिनद्वयस्य अवकाशं प्रदाय भवन्तः माम् अनुगृह्णन्तु।
भवतः शिष्यः
मयंकः
कक्षा-दशम् अ, क्रमांक -04
तिथि : 15-02-2023
[2024AI]
‘पीयूषम्’ भाग-2 पुस्तक वी०पी० द्वारा भेजने के लिए प्रकाशक को एक पत्र संस्कृत में लिखें।
मोदगलपुरम्
22-02-2024
सेवायाम्
    व्यवस्थापक महोदयः
    ब्रिलियन्ट प्रकाशन, पाटलिपुत्रम्–800004
महोदयः,
माम् ज्ञायते यत् भवान् स्वप्रकाशनेन वहिः पुस्तकानां प्रेषयति। कृपया भवान् अधोलिखितस्य पुस्तकस्य एकं प्रति मूल्यदायिका वी० पी०, पी० माध्यमेन मम नामेण प्रेषयति। अहं वी० पी० पी० अवश्यं स्वीकरिष्यामि।

(1) पीयूषम् भाग-II
भवताम्
रमेशः
[2023AII, 2019AII]
अपने विद्यालय द्वारा आयोजित पर्यटन कार्यक्रम में सम्मिलित होने के लिए अपने पिता से अनुमति हेतु संस्कृत में एक पत्र लिखें।
माननीयाः पितृवर्याः
सादरं प्रणमामि
भवतः पत्रं प्राप्तम्। मम विद्यालयस्य अध्यापकाः अस्मान् शैक्षिक भ्रमणाय भुवनेश्वरं नेष्यन्ति आगामी मासे। अहं तैः सह गन्तुम् इच्छामि। एतदर्थम् मया कक्षाध्यापकाय पञ्चशतं रूप्यकाणि दातव्यानि सन्ति। पर्यटनेन ज्ञानवृद्धि भवति। ज्ञानवर्धनार्थम् एतत् अतिरिक्तम् अवसरं न पश्यामि। अतः कृपया उपर्युक्तां राशिं प्रेषयित्वा माम् अनुगृहीत कुर्वन्तु। सर्वेभ्यः मम प्रणामाः निवेदनीयाः।
भवतः पुत्र
गणेशः
[2023AI, 2022AI]
परीक्षा शुल्क माफ करने हेतु प्रधानाध्यापक को एक आग्रह पत्र संस्कृत में लिखें।
सेवायाम्,
    प्रधानाचार्यः महोदयः
    एस० एस० बालिका +2 विद्यालय, बाढ़।
विषयः—परीक्षाशुल्कं क्षमपयर्थम्।
सविनयं निवेदनं अस्ति यत् मम पिता सर्वकारे एकः चतुर्थ श्रेणी कर्मचारी अस्ति। तस्य मासिक आयः अतीव न्यूनः अस्ति। येन परिवारस्य निर्वाहः काठिन्येन भवति। मम परिवारे माता, पिता द्वौ भ्रातरौ एका च भगिनी इति पञ्च सदस्याः सन्ति। अतः अहं भवन्तम् निवेदयामि यत् मम परीक्षादिशुल्कं क्षमापयन्तु।
भवदीयः शिष्यः
रमेश रविदासः
कक्षा – दशमी
[2023AII, 2022AII]
आपका मित्र प्रथम श्रेणी से प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण हुआ है। उसके लिए संस्कृत में एक बधाई पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
दिनांक 25-03-2022
प्रिय मित्र।
सप्रेमनमस्कारम्
भवतः प्रवेशिका परीक्षा सफलतापत्रम् अधुनैव प्राप्तम्। भवतः उत्तीर्णतां ज्ञात्वा मयि अति संतोषः अस्ति। अहोरात्रं प्रयासं विधाय भवान् प्रथमश्रेण्यां 95 प्रतिशतम् अङ्कान् च लब्धवान्। त्वं मम परिवारजनस्य साधुवादान् अर्हसि। पत्रसमाप्तौ तुभ्यं पुनः वर्धापनं कामये। पितृभ्यां सादरं नमः।
भवतः प्रिय मित्रम्
अ ब स
[2023AII, 2022AII]
विद्यालय में संस्कृत सम्भाषण शिविर आयोजन की अनुमति प्रदान करने के लिए विद्यालय प्रधान को एक आवेदन पत्र संस्कृत में लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमन्तः प्रधानाध्यापक महोदयाः
    डी०के० विद्यालय, बक्सर
विषयः—संस्कृत संभाषण शिविरस्य आयोजनम्
महाशय,
सविनयं निवेदनमस्ति यत् संस्कृतं तु देवभाषा वर्तते। वर्तमाने ‘विश्व संस्कृत प्रतिष्ठाने इति संस्थानेन सरल सुगम माध्यमेन संस्कृते वार्त्तालापस्य कृते शिविरस्य आयोजनं भवति यस्मिन् दशदिवसेषु, एव छात्राः संस्कृत भाषायां वक्तुं समर्थाः भवन्ति। अस्माकं संस्कृति तु संस्कृतेः एव निहितम् अस्ति। अतएव एतादृशं शिविरस्य आयोजनस्य कृते अनुमतिं प्रदाय भवन्तः माम अनुगृह्णन्तु।
भवतां शिष्यः
रमेशः
[2023AI]
स्वाध्याय (अध्ययन) की प्रगति के विषय में भाई को एक पत्र संस्कृत में लिखें।
पूज्य भ्रातः
सादरचरणस्पर्शम्।
अत्र कुशलं तत्रापि अस्तु। परीक्षायाः आयोजनं आगते-मासे भविष्यति। मम स्वाध्यायं नियमितः आरब्धम्। अहं प्रतिदिनं प्रातः सार्धचतुर्वादने उत्तिष्ठामि। सप्तवादनपर्यन्तम् पाठानाम् आवृत्तिं करोमि। संस्कृत विषये मम प्रथमं स्नानं प्राप्तम्। गणित विषये मम दुर्बलता अधुना दूरीभूत। मातृपितृचरणयोः मम प्रणामाः।
भवदीय सहोदरः
राजेशः
[2023AI]
सप्ताह में एक दिन वर्ग में संस्कृत अन्त्याक्षरी आयोजित करने के लिए वर्ग शिक्षक को एक आवेदन पत्र संस्कृत में लिखें।
सेवायाम्
    श्रीमान् वर्ग-शिक्षक महोदयः,
    अ०ना० सिंहः +2 विद्यालय मोकामा,
विषयः—संस्कृत-अन्त्याक्षरी-आयोजनार्थम्।
महाशयः,
सविनयं निवेदनं यत् दशम् कक्षायाः खण्डस्य ‘अ’ छात्रः अस्मि। सप्ताहे एकस्मिन् दिवसे संस्कृत-अन्त्याक्षरीं आयोजनं भवेत्। अतः निवेदनं अस्ति यत् संस्कृत-अन्त्याक्षरी आयोजनंस्य अनुमतिं प्रदानं यच्छेयुः उपकारं च कुर्युः।
भवताम् शिष्यः
मनोजः
क्रमांक-20
[2022AI]
अपने विद्यालय में आयोजित स्वतंत्रता दिवस समारोह का वर्णन करते हुए मित्र को एक पत्र संस्कृत में लिखें।
प्रिय मित्र किशोर,
सप्रेम नमस्ते
भवतः पत्रं प्राप्तम्। भवान् कुशली असि इति ज्ञात्वा मनसि प्रसन्नता जायते। मम विद्यालये स्वतंत्रता दिवसस्य समारोहः उत्साहपूर्वकं आचरितः। सर्वे छात्राः शिक्षकाश्च अस्मिन् अवसरे व्यस्ताः आसन्। जिलाशिक्षा पदाधिकारी मुख्यातिथिः आसीत्। स्वतन्त्रतादिवसे विद्यालये ध्वजारोहणकार्यं कृत्वा सः अस्मान् सम्बोधयति स्म। तदनन्तरं मिष्टान्न-वितरणम् अभवत्। स्वतन्त्रता विशेषरूपेण रक्षणीया अस्माभिः।
भवतः मित्रम्
रमेशः
[2022AI]
अपने बड़े भाई के विवाह समारोह में सम्मिलित होने के लिए मित्र को एक निमन्त्रण पत्र संस्कृत में लिखें।
प्रिय मित्र राहुल,
मधुरस्मृत्यः
अहं कुशली अस्मि, भवतः कुशलतां प्रार्थये। अस्मिन् मासस्य चतुर्दशतारीकायां मम अग्रजस्य विवाहः निश्चितः जातः। भवान् अस्मिन् अवसरे वरयात्रा शोभां वर्धस्व इति। भवतः पार्श्वे निमंत्रणपत्रं प्रेषयामि।
भवतः मित्रम्
जितेन्द्रः
[2022AII]
परीक्षा की तैयारी की चर्चा करते हुए अपने बड़े भाई को एक पत्र संस्कृत में लिखें।
कानपुरनगरतः
3 मार्च, 2022
आदरणीय अग्रज
प्रणामाञ्जलिः
भवतः पत्रं प्राप्तम्। सर्वे समीचीनाः सन्ति इति ज्ञात्वा मनसि हर्षातिरेकः जायते। अधुना मया प्रवेशिका परीक्षायाः कृते अध्ययनं नियमितः आरब्धम्। अहं प्रतिदिनं प्रातः चतुर्वादने उत्तिष्ठामि। सप्तवादनपर्यन्तम् पाठानाम् आवृत्तिं करोमि। तदनन्तरं जलपानं कृत्वा पुनः अध्ययनरतं भवामि। अस्यां परीक्षायां प्रथमस्थानं प्राप्तुम् इच्छामि। कथ्यते यत् कठिनपरिश्रमेण सर्वसुलभं भवति। अतएव मया अहोरात्रं परिश्रमं क्रियते। मातृपितृचरणयोः मम प्रणामाः।
भवदीय सहोदर
अ ब स
[2022AI, 2020AII]
संस्कृत के महत्व का उल्लेख करते हुए अपनी छोटी बहन को एक पत्र लिखें।
मम प्रिया भगिनी सुधा
शुभाशीषः
अत्र कुशलं तत्रास्तु। पितृपादस्य पत्रं प्राप्तम्। अंधुना अस्मिन् पत्रे अहं संस्कृतस्य महत्वस्य विषये किञ्चित् लेखितुम् इच्छामि। संस्कृतभाषा विश्वस्य प्राचीनतमा भाषा अस्ति। एषा सुरभारती, देवभाषा, देववाणी नामभिः प्रख्याताः अस्ति। अस्यामेव वेदाः उपनिषदाः पुराणानि विभिन्नशास्त्राणि आदि च रचितानि सन्ति। संस्कृतभाषायां भारतीया संस्कृतिः सुरक्षिता वर्तते। सर्वे भारतीयाः संस्कृतं पठेयुः आत्मनः संस्कृति च जानीयुः।

आदरणीयाभ्यां भवदीयोः सप्रेम नमोनमः। अनुजाभ्यां शुभाशीषः।
तव भ्राता
सुशांतः
[2021AI]
नामांकन प्रपत्र प्रदान करने के लिए विद्यालय प्रधान को एक आवेदन पत्र संस्कृत में लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमान् प्राचार्याः महोदयाः
    राजकीय उच्च विद्यालय, सीवान
विषयः—नवमवर्गे प्रवेशार्थम् आवेदनपत्रम्।
महाशय,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं गतवर्षे अष्टमकक्षायां वार्षिकपरीक्षायाम् उत्तीर्णः अभवम्। भवतः विद्यालये नवमवर्गे प्रवेशं प्राप्तुम् इच्छामि। अयं विद्यालयः अध्यापने प्रतिष्ठितः संस्थानः अस्ति। अस्मिन् विद्यालये पठित्वा अहम् उच्चशिक्षार्थं योग्यं भविष्यामि इति आशासे। भवान् प्रवेशं हेतुम् अनुमतिं दत्वा अनुगृह्णन्तु।
दिनांक : 04-10-2021
भवताम् शिष्यः
गणेशः
[2021AI]
शैक्षणिक यात्रा का आयोजन करवाने के लिए आचार्य महोदय को एक आग्रह पत्र संस्कृत में लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमान् प्राचार्यमहोदयः
    उच्च विद्यालयः भोजपुरम्
विषयः—शैक्षणिक-यात्रायाः आयोजनार्थम्।
महाशय,
सविनयं निवेदयामि यत् अस्माकं वार्षिकी परीक्षा समाप्ता जाता। अस्मिन् ग्रीष्मावकाशे विद्यालयेन एकस्याः शैक्षणिक-यात्रायाः प्रबन्धः कृतः। एषा अजन्ता-एलोरागुहानां दर्शनार्थम् आयोजिता। अतः विनम्रनिवेदनम् अस्ति यत् भवान् आवेदनं स्वीकृत्य शैक्षणिकयात्रायाः आयोजनं कुर्युः।
भवतः शिष्यः
किशोरः
[2021AII]
विद्यालय में खेल प्रतियोगिता आयोजित करने हेतु प्रधानाचार्य को संस्कृत में एक पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमान् प्रधानाचार्यमहोदयः
    एस० एस० बालिका +2 विद्यालय बाढ़
विषयः—क्रीडा-प्रतियोगितायाः आयोजनार्थम्
महाशयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अस्माकं विद्यालयः एकः प्रसिद्धः विद्यालयः अस्ति। अत्र एकं विशालं क्रीडाक्षेत्रम् अस्ति। विद्यालये कदापि क्रीडा-प्रतियोगिता न भवति। क्रिकेट-क्रीडा-प्रतियोगितायाः आयोजनं करणीयम्। अतः निवेदनम् अस्ति यत् एतदर्थम् आवेदनपत्रं स्वीकृत्य अनुग्रहीष्यन्तीति, इति आशासे।
भवदीय शिष्यः
रमेशः
कक्षा – XB, क्रमांक – 03
[2021AII]
अपने जन्म दिन समारोह में सम्मिलित होने के लिए मित्रों को एक निमंत्रण पत्र संस्कृत में लिखें।
प्रियमित्र विवेकः
मधुरस्मृत्यः
शुभ समाचारम् अस्ति यत् अस्मिन् वर्षे मम जन्मदिवसः आगामी सोमवासरे भविष्यति। प्रतिवर्षमिव मम पिता लघुसमारोहस्य आयोजनं करिष्यति। पूजायाः कार्यक्रमः सार्धचतुर्वादने भविष्यति। तत्पश्चात् जलपानम् भविष्यति। सर्वाणि अपि मम मित्राणि आगमिष्यन्ति। तुभ्यम् अपि निमन्त्रणम् प्रेषयामि। त्वमपि सपरिवारम् उचित समये आगत्य समारोहस्य शोभां वर्धस्व।
तव मित्रम्
आशीषः
[2021AI, 2018AI]
आपके विद्यालय में आयोजित संस्कृत संभाषण शिविर की चर्चा करते हुए अपने मित्र को एक पत्र संस्कृत में लिखें।
परीक्षाभवनात्
तिथि : 19-02-2021
प्रिय मित्र सुरेशः
सप्रेम नमस्ते।
अत्र कुशलं तत्रास्तु। अहं कुशलतापूर्वकं निवसामि। अस्माकं विद्यालये संस्कृत सम्भाषणम् शिविरम् आयोज्यते। तस्मिन् अनेके छात्राः सम्मिलिताः अभवन्। कार्यक्रमः अतीव भव्यः आसीत्। अस्माकं प्राचार्यमहोदयः संस्कृत-सम्भाषणस्य महत्त्वम् अपठत्। अन्ते मुख्यातिथिः पुरस्कारान् अयच्छत्। अहमपि पुरस्कारम् अलभम्। मातृ-पितृ चरणयोः मम प्रणामाञ्जलिः निवेदनीयाः। एतद्विधम् आयोजनं भवेत्।
भवदीय मित्रः
गणेशः
[2020AI]
अपने विद्यालय द्वारा आयोजित वनभोज कार्यक्रम में सम्मिलित होने हेतु पिता से अनुमति माँगते हुए संस्कृत में एक पत्र लिखें।
पाटलिपुत्रतः
तिथि: 21-02-2021
श्रद्धास्पदेषु पितृ-चरणेषु
सादरं प्रणमामि
अत्र कुशलं तत्रास्तु। मम विद्यालयेन एकः वनभोजस्य आयोजनं कृतम्। अध्ययनं तु छात्रजीवनस्य एकं महत्वपूर्णपक्षमस्ति। परंतु वनभोजादि माध्यमेन तस्य व्यक्तित्वस्य अन्यपक्षाः अपि वर्धन्ते। अहं अस्मिन् वनभोजे गन्तुम् इच्छामि। अतएव एतदर्थम् पञ्चशतं रूप्यकाणि प्रेषयित्वा अनुमतिः अपि ददातु। सर्वेभ्यः मम प्रणामाः निवेदनीयाः।
भवतः पुत्रः
गणेशः
[2020AI]
छात्रावास में स्थान प्राप्ति हेतु विद्यालय प्राचार्य को आवेदन-पत्र संस्कृत में लिखें।
सेवायाम्
    श्रीमान् प्राचार्यमहोदयाः
    महेश हाई स्कूल, पटना
विषयः—छात्रावासे स्थान-प्राप्त्यर्थम्
महाशयाः
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं दशमवर्गस्य छात्रः अस्मि। मम गृहं तु अत्रतः अति दूरमस्ति। मम वार्षिकी परीक्षा सम्यक् स्यात् एतदर्थम् विद्यालयस्य छात्रावासे वसितुम् इच्छामि। मम प्रार्थना अस्ति यत् मम आवेदनपत्रं स्वीकृत्य अनुगृह्णन्तु भवन्तः।
भवतः शिष्यः
रमेशः
कक्षा – X ‘B’, क्रमांक – 02
[2020AII]
ग्रीष्मावकाश में किये गये शैक्षणिक यात्रा का वर्णन करते हुए अपने मित्र को एक पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
तिथि: 21-02-20
प्रिय मित्र गणेश
नमस्कार
सम्यक् कुशलम् तथैव च इच्छामि भवतः कृतेऽपि। गत ग्रीष्मावकाशे मम विद्यालयेन छात्र-छात्राः शैक्षणिक-भ्रमणाय राजगृहं गतवन्तः। बसयानेन सर्वे तत्र गताः। सर्वे जनाः तत्रस्थिते उष्णकुण्डे स्नात्वा भोजनालये भोजनं कृतवन्तः। तत्पश्चात् विश्व-शान्ति-स्तूपम् आगच्छन्तः प्रत्यागच्छन्तः सर्वे जनाः नालन्दा विश्वविद्यालयम् अपश्यन्। अस्य विद्यालयस्य विशालतां दृष्ट्वा अभिभूताः जाताः सर्वे। निशायां वयं सर्वे स्व-स्वगृहाणि प्रत्यागच्छाम। शैक्षणिक यात्रा तु मानव जीवनस्य सर्वाङ्गीण-विकाशार्थम् अनिवार्या।
भवतः मित्रम्
सुकान्तः
[2019AI]
विद्यालय में खेल-प्रबंधन में सुधार हेतु प्रधानाध्यापक को संस्कृत में आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमन्तः प्रधानाचार्य महोदयः
    सरस्वतीविद्यामन्दिरम्, बाढ़, पटना
विषयः—क्रीडायाः समुचित व्यवस्थायै
महाशयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अस्माकं विद्यालयः प्रदेशस्य प्रसिद्धः विद्यालयः अस्ति। अत्र छात्रस्य व्यक्तित्वस्य सर्वाङ्गीण विकासाय निरन्तरं प्रयासाः क्रियन्ते। अत्र एकं विशालं क्रीडाक्षेत्रम् अपि वर्तते। परन्तु खेदस्य विषयः अस्ति यत् कदापि क्रीडायाः प्रतियोगिता न भवति। क्रीडया शरीरं रोगमुक्तं भवति अतएवं इयम् अनिवार्या शरीररक्षणाय। विद्यालये क्रीडा-उपस्करम् यथा—वॉलीबॉल, बैडमिण्टन, क्रिकेट, पादकन्दुक, रज्जुः इत्यादयः अनिवार्यम्। छात्रः क्रीडामाध्यमेन निज कल्याणं कुर्यात्।
भवतः शिष्य
पीयूषः
कक्षा-दशमी, अनुक्रमांक -10
[2019AII]
अपने मित्र को स्वास्थ्य रक्षा संबंधी पत्र संस्कृत में लिखें।
प्रिय मित्र किशोर,
नमस्ते
भवतः पत्रं प्राप्तम्। भवान् तु गतसप्ताहात् रुग्णः अस्ति इति ज्ञात्वा महती पीडाम् अनुभवामि। स्वस्थशरीरे एव स्वस्थं मस्तिष्कम् भवति। सूर्योदयात् पूर्वं जागृयात्। प्रातः भ्रमणम् तु अमृतमेव। नित्यं व्यायामः करणीयः। अनेन शरीरस्य अवयवानि सुपुष्टानि भवन्ति। शरीरे रक्त-सञ्चालनं क्रियाशीलताया भवति। स्वस्थः जनः सुयोग्यः नागरिकः भवति। उक्तमेव कथितम् यत् ‘शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनम्’।
भवतः मित्रम्
गणेशः
[2019AII]
छात्रवृत्ति-प्राप्ति हेतु प्राचार्य को संस्कृत में एक आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमान् प्राचार्यमहोदयः
    डी० के० विद्यालय, बक्सरम्
विषयः—छात्रवृत्तिः प्राप्त्यर्थम् आवेदनपत्रम्
महाशयाः
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं दशमकक्षायाः एकः निर्धनः छात्रः अस्मि। मम पितुः आयः अतिन्यूनः अस्ति येन परिवारस्य निर्वाहमेव येन-केन प्रकारेण भवति। सः मम अध्ययनस्य भारवहने असमर्थः अस्ति। अतः विनम्रनिवेदनम् अस्ति यत् भवन्तः एकसहस्रं रूप्यकाणि छात्रवृत्तिं यच्छेयुः येन मया प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्णा भवितव्या।
भवतः शिष्यः
शान्तनुः
कक्षा – दशमी, क्रमांक – 03
[2019AII]
अंक-प्रमाण पत्र प्राप्ति हेतु प्राचार्य को संस्कृत में एक आवेदन-पत्र लिखें।
सेवायाम्,
    श्रीमान् प्राचार्यमहोदयः
    उच्च विद्यालयः गया
विषयः—अंक-प्रमाणपत्र प्राप्त्यर्थम् आवेदन-पत्रम्
महाशय,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं भवतः विद्यालयात् दशमकक्षायाः परीक्षायाम् उत्तीर्णा प्रथम श्रेण्याम्। विद्यालयस्य दशम्याः कक्षायाः क्रमांक त्रिंशत् इति अभूत्। अतः विनम्र निवेदनम् अस्ति यत् अंक-प्रमाणपत्रं प्रदातुम् कृपां कुर्युः।
भवतः शिष्या
किशोरी
कक्षा – दशम्, क्रमांक – 30
[2018AII]
अपने मित्रों के साथ मनाये गये एक वनभोज का वर्णन करते हुए अपने बड़े भाई को पत्र लिखें।
परीक्षाभवनात्
27.03.2018
पूज्यभ्रातः
सादरचरणस्पर्शः
अत्र कुशलं तत्रास्तु। अहं सूचयामि यत् विगते रविवासरे वनभोज कार्यक्रमे सम्मिलितः अभवम्। इदम् विद्यालयेन आयोजितः कार्यक्रमः आसीत्। वयं अनेकानि व्यञ्जनानि अपचाम। यथा—पुलावः, द्विदलम्, पुरिकां, शाकम् आदि अतीव स्वादिष्टम् आसीत्। अस्माभिः सह शिक्षकाः अपि अगच्छन्। सोत्साहं वनभोजस्य कार्यक्रमं सम्पन्नम् अभवत्। सायंकाले विद्यालयं आगच्छाम। शेषं पुनः। मातृ-पितृचरणयोः मम प्रणामाञ्जलिः।
भवदीयः अनुजः
अनिकेतः
[2018AII]
अपने साथियों के साथ विद्यालय परिसर में सफाई कार्यक्रम चलाने हेतु अनुमति प्रदान करने के लिए प्रधानाध्यापक को एक आवेदन लिखें।
सेवायाम्
    श्रीमन्तः प्रधानाध्यापकः महोदयः
    ए०एन० सिंह +2 विद्यालय बाढ़
विषयः—स्वच्छता कार्यक्रमस्य अनुमतिं प्रदानार्थम्
महाशय,
सविनयं निवेदनं अस्ति यत् विद्यालये परिसरे स्वच्छता-कार्यक्रमार्थं अनुमतिं इच्छामि। यतः विद्यालये परिसरे यत्र-तत्र अस्वच्छता दृश्यते। अतः स्वच्छता-कार्यक्रमार्थं भवतः अनुमतिं प्रदाय अनुगृह्णन्तु। धन्यवादाः।
भवदीयः छात्रः
सुशीलः
दशम ‘स’, अनुक्रमांक एकोविंशतिः
[2018AII]
नामांकन पंजी में आपके पिताजी का नाम गलत अंकित हो गया है, उसे सुधारने हेतु प्रधानाध्यापक को आवेदन पत्र लिखें।
सेवायाम्
    श्रीमन्तः प्रधानाध्यापकः महोदयः
    बाल भारती विद्यालयः हाजीपुरम्।
विषयः—पितुः नाम-शुद्धयर्थम्
महाशय,
सविनयं निवेदनं अस्ति यत् मम पितुः नाम नामांकन-पञ्ज्याम् अशुद्धम् अस्ति। पितुः नाम श्री रमाशंकरसिंहः अस्ति। नामांकनपञ्ज्याम् श्री रमाशंकरः एव अस्ति। अतः श्रीमन्तः निवेदनम् अस्ति। यत् मम पितुः नामं शुद्धयर्थम् आदेशं निर्गमयितुम् कृपां कुर्युः।
धन्यवादाः।
भवदीयः शिष्य
रमेशः
दशम् ‘अ’, अनुक्रमांक – 12

Bihar Board Class 10 Sanskrit Letter

 Youtube  ,Telegram,   Facebook,  whatsaap, instagram website

Bihar Board Class 10 Sanskrit Letter

youtube channel
Whatsapp Channel
Telegram channel

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top