Uncategorized

Bihar Board class 12th political science chapter 2notes

class 12th political science chapter 2notes लघु उत्तरीय प्रश्न (Short Answer Type Questions) 1. भारतीय संविधान के अनुच्छेद 19 के विषय में लिखें। [2011A] अनुच्छेद 19 के द्वारा भारतीय नागरिकों को स्वतंत्रता का अधिकार दिया गया है। इसके अन्तर्गत बोलने की स्वतंत्रता, शांतिपूर्वक सभा करने की स्वतंत्रता, संघ बनाने की स्वतंत्रता, देश के किसी भी […]

Bihar Board class 12th political science chapter 2notes Read More »

Bihar Board class 12th political science chapter 1 notes

class 12th political science chapter 1 notes 1. परिवारवाद क्या है? [2015A II, 2015C] अधिकांश राजनीतिक दल एवं उसके नेता अपने ही परिवार एवं सगे-सम्बन्धियों को राजनीति में लाने के लिए चुनाव के अवसर पर उम्मीदवार बनाते हैं। यही राजनीति में परिवारवाद है। हाल के दशकों में यह परम्परा बनी कि किसी प्रतिनिधि के निधन

Bihar Board class 12th political science chapter 1 notes Read More »

विज्ञान वरदान या अभिशाप पर निबंध

विज्ञान वरदान या अभिशाप [2011, 2021, 2024]   विचारणीय बिंदु – 1. परिचय, 2. लाभ, 3. हानियाँ, 4. निष्कर्ष। परिचय–विज्ञान की भूमिका से तात्पर्य किसी वस्तु या विषय के विशिष्ट ज्ञान से है। विज्ञान मानव के ज्ञान, खोज और समझ का व्यवस्थित रूप है, जिसने जीवन को अधिक सुविधाजनक और विकसित बनाया है। प्राचीन काल

विज्ञान वरदान या अभिशाप पर निबंध Read More »

माँ पर निबंध

माँ पर निबंध विचार बिन्दु – 1. भूमिका, 2. प्रथम गुरु के रूप में, 3. त्याग और ममता की मूरत, 4. जीवन में महत्त्व, 5. उपसंहार भूमिका-संसार में ‘माँ’ शब्द सबसे पवित्र, निस्वार्थ और करुणामयी माना जाता है। माँ केवल जन्म देने वाली स्त्री नहीं, बल्कि ममता, प्रेम, त्याग और समर्पण काकी साक्षात मूरत है।

माँ पर निबंध Read More »

दीपावली पर निबंध

दीपावली पर निबंध विचार बिंदु – 1. प्रस्तावना, 2. दीपावली कब और क्यों मनाते हैं लाभ-हानि, 4. निष्कर्ष। विचार बिंदु – दीपावली भारत के सबसे बड़े और प्रतिभाशाली त्योहारों में से एक है। यह त्योहार आध्यात्मिक रूप से अंधकार पर प्रकाश की विजय को दर्शाता है। प्रस्तावना– दीपावली अर्थात ‘रोशनी का त्योहार’ शरद ऋतु में हर

दीपावली पर निबंध Read More »

पुस्तकालय पर निबंध

पुस्तकालय पर निबंध विचारणीय बिंदु- 1. भूमिका, 2. महत्व, 3. उपयोगिता, 4. कमियां, 5. निष्कर्ष। भूमिका-पुस्तकें मानव की सबसे अच्छी दोस्त होती है जो बचपन से लेकर वृद्धावस्था तक उसका सहारा होती है। पुस्तकों के कारण ही आज शिक्षा पद्धति सुदृढ़ हो पाई है। लोगों में ज्ञान और अनुभव का विस्तार हुआ है। किसी भी

पुस्तकालय पर निबंध Read More »

वृक्षारोपणम् संस्कृत निबंध

वृक्षारोपणम् संस्कृत निबंध  [2025AI] पर्यावरणप्रदूषणं सम्प्रति संसारस्य एका महती समस्या अस्ति। अस्याः समस्यायाः धमूलं वनविनाशः अस्ति। अद्य समुचिते भागे वृक्षाः न सन्ति। वस्तुतः जीवनरक्षायै पर्यावरणस्य रक्षा अनिवार्या अस्ति। कथ्यते, ‘रक्षितः धर्मो यथा रक्षति तथैव रक्षितः वृक्षोऽपि जनान् रक्षति।’ जगद्धिताय वृक्षाणां महत्त्वं पुत्रेभ्यः अपि महत्तरः वर्त्तते। अतः सर्वप्रकारेण एषां सुरक्षा करणीया। वृक्षारोपण [2025एआई] पर्यावरण प्रदूषण आज

वृक्षारोपणम् संस्कृत निबंध Read More »

पुस्तकालयःसंस्कृत निबंध

पुस्तकालयःसंस्कृत निबंध[2025A1] पुस्तकानाम् आलयः पुस्तकालयः कथ्यते। पुस्तकालये नाना-विषय विभूषितानां पुस्तकानां संग्रहः भवति। सर्वजनानां कृते पुस्तकालयः प्रियः भवति यतो हि पुस्तकालयः जनेषु ज्ञानविज्ञानस्य प्रसारकः अस्ति। विदुषां मते पुस्तकालयः ज्ञानरत्नाकरः एव वर्त्तते । पुरा भारते अनेके विश्वविख्याताः पुस्तकालयाः आसन्। पुस्तकालयाः अनेक विद्याः भवन्ति-राज्य पुस्तकालयः, केन्द्रीय पुस्तकालयः, ग्राम पुस्तकालयः, विज्ञान पुस्तकालयः इत्यादयः। पुस्तकालयः अनौपचारिक शिक्षायाः प्रमुख आधारः अस्ति,

पुस्तकालयःसंस्कृत निबंध Read More »

देववाणी संस्कृतभाषा संस्कृत निबंध

देववाणी संस्कृतभाषा संस्कृत निबंध [2025A1] संस्कारकृता परिष्कृता च या भाषा सा संस्कृतभाषा भाषेयं विश्वस्य प्राचीनतमासु भाषासु अन्यतमा विद्यते। अस्यामेव भाषायां प्राचीनं लिखितं साहित्यं ‘वेदः’ इति उपलभ्यते। अत्रैव रामायणमहाभारत चरकसंहिता बहत्संहिता-आर्यभट्टीयञ्चादयः जीवनोपयोगिग्रन्थाः अभिज्ञानशाकुन्तलम् सदृशं विश्वविख्यातं साहित्यञ्च प्राप्यन्ते । संस्कृते एव वेदव्यास वाल्मीकि कालिदासादयः महान्तः साहित्यकाराः सञ्जाताः येषां कृतिभिः जगदालोकितम् अस्ति। कम्प्यूटर-कृतेयं भाषा उपयोगिनी इति आधुनिकैः वैज्ञानिकैः

देववाणी संस्कृतभाषा संस्कृत निबंध Read More »

विद्याधनम्ःसंस्कृत निबंध

विद्याधनम्ःसंस्कृत निबंध [2023AII] विद्याधनं सर्वेषु धनेषु प्रधानं अस्ति। विद्यायाः देशे विदेशे च समादरं भवति। विद्याधनं दानेन वर्धते। संचयेन च क्षयं गच्छति। इदं धनं चौरः अपि न चोरयितुं समर्थः भवति। विद्या मनुष्याणाम् सर्वाम् आवश्यकतां पूरयितुं समर्था अस्ति। इयम् सर्वांगीण विकासस्य सम्पादिका अस्ति। अतएव सत्यमेव कथ्यते विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्। ज्ञान का धन सभी धनों में सबसे बड़ा है।

विद्याधनम्ःसंस्कृत निबंध Read More »

Scroll to Top